هفت مطالبه از رئیس جمهور برای نجات سرمایه پزشکی ایران | در بسیاری از حوزه‌ها رتبه اول تا دهم جهان هستیم

به گزارش راهیان سلامت به نقل از همشهری آنلاین دکتر محمد رئیس‌زاده، رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی در مراسم گرامیداشت روز پزشک و همایش بزرگ نام‌آوران سلامت ایران با گرامیداشت یاد شهدای دفاع از میهن و به‌ویژه شهدای حوزه سلامت، روز پزشک و داروساز را فرصتی برای بازخوانی جایگاه تاریخی و علمی پزشکی ایران دانست و بیان کرد: امروز در بسیاری از حوزه‌های پزشکی، ایران در میان کشورهای پیشرفته جهان قرار دارد، اما تداوم این مسیر نیازمند توجه جدی به چالش‌های نظام سلامت و اصلاحات اساسی است.

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی با تأکید بر اینکه افتخار به پزشکی ایران تنها به گذشته تاریخی آن محدود نمی‌شود، بیان کرد: امروز نیز به مدد دهه‌ها تلاش، در بسیاری از حوزه‌های پزشکی در ردیف کشورهای پیشرفته جهان قرار گرفته‌ایم.

پوشش واکسیناسیون، درمان ناباروری، کاهش مرگ‌ومیر مادران باردار، پیوند اعضا، سلول‌درمانی و ژن‌درمانی، تولید داروهای بیوتکنولوژیک، جراحی‌های پیچیده قلب و عروق، پیوند کبد و کلیه، کاهش مرگ‌ومیر کودکان زیر پنج سال و دسترسی ۹۹ درصدی به نیروی ماهر برای زایمان ایمن از جمله نمونه‌های این ظرفیت هستند.

به بیان کرده او، ایران در بسیاری از این حوزه‌ها در رتبه‌های نخست تا دهم جهان قرار دارد.

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی برای نشان دادن جایگاه علمی ایران به یک نمونه در حوزه سلول‌درمانی اشاره کرد و بیان کرد: در مطالعات سلول‌درمانی ضایعات نخاعی در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳، دانشگاه علوم پزشکی تهران از نظر محوریت علمی یا Centrality در شبکه جهانی، پس از دانشگاه هاروارد در جایگاه دوم جهانی قرار گرفته است.

رئیس‌زاده با اشاره به نقش جامعه پزشکی در بحران‌های مختلف کشور، از دوران جنگ تحمیلی تا همه‌گیری کرونا و جنگ‌های اخیر، بیان کرد: جامعه پزشکی نشان داده که سلامت بخشی از زیرساخت تاب‌آوری، امنیت و اقتدار ملی ایران عزیز است.

در بحران‌ها برخی اعضای جامعه پزشکی خود مصدوم شده و برخی نیز به شهادت رسیده‌اند.

تقدیر از ابلاغ به‌موقع تعرفه‌های پزشکی

رئیس‌زاده در ادامه از اقدام دولت چهاردهم در ابلاغ تعرفه‌های پزشکی مطابق قانون و پیش از پایان سال طی دو سال اخیر تقدیر کرد و بیان کرد: این اقدام با تأکید رئیس‌جمهور، همت وزیر بهداشت و همراهی معاون اول رئیس‌جمهور انجام شده است.

البته تأخیر بیمه‌ها در پرداخت مطالبات مراکز و ارائه‌دهندگان خدمات درمانی یکی از مشکلات جدی است.

تأخیرهای هشت و ۹ ماهه برخی سازمان‌های بیمه‌گر در پرداخت مطالبات، بر اساس همین تعرفه‌های مصوب، بخش مهمی از اثربخشی این اقدام ارزشمند را خنثی کرده است.

کیفیت آموزش خط قرمز سلامت مردم

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی با اشاره به شرایط کشور و بحران‌های ناشی از جنگ، عملکرد دولت در حوزه سلامت را نیازمند ارزیابی منصفانه دانست و بیان کرد: ما می‌دانیم که دولت شما از ابتدای فعالیت خود با بحران‌ها و جنگ ناشی از تهاجم ناجوانمردانه دشمنان مواجه بوده و هنوز نیز کشور در شرایط جنگی قرار دارد.

این واقعیت را در ارزیابی عملکرد دولت باید منصفانه لحاظ کرد.

او در عین حال تأکید کرد: شرایط موجود نباید به تعویق اصلاحات اساسی در نظام سلامت منجر شود.

نمی‌توان اصلاحات اساسی سلامت را به فرداهای پس از جنگ موکول کرد.

رئیس‌زاده، با تأکید بر اینکه پزشکی ایران تنها یک حرفه نیست، بیان کرد: ما طی قرن‌ها و نسل‌ها سرمایه‌ای عظیم به نام توانمندی پزشکی ایران و اعتماد مردم به جامعه پزشکی ساخته‌ایم؛ اما امروز این سرمایه در سایه برخی تصمیمات غیرکارشناسی و تعلل‌ها با تهدیدهایی جدی روبه‌روست.

به بیان کرده رئیس‌زاده کیفیت آموزش پزشکی، خشونت علیه جامعه پزشکی، معماری حقوقی قدیمی نظام سلامت، مداخلات غیرمجاز و شبه‌علم، اقتصاد ناپایدار سلامت، حکمرانی آشفته سلامت دیجیتال، گردشگری سلامت سرگردان میان دستگاه‌ها و کمبود سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین دارویی را از مهم‌ترین این تهدیدها هستند.

ظرفیت پزشکی به سال ۱۴۰۰ برگردد

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی، نخستین مطالبه خود را اصلاح وضعیت آموزش پزشکی عنوان کرد و بیان کرد: افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی در سال‌های اخیر بدون توسعه متناسب استاد، فضای آموزشی، بیمارستان و تخت آموزشی، کیفیت آموزش پزشکی را تحت فشار قرار داده است.

رئیس‌زاده با اشاره به هشدارهای وزیر بهداشت، دانشگاه‌ها، استادان و دانشجویان درباره پیامدهای افزایش ظرفیت اشاره کرد: مسئله فقط افزایش ظرفیت نیست؛ فشار برای تسهیل ورود افراد به رشته‌های پزشکی، انتقال دانشجویان از برخی دانشگاه‌های خارجی و مداخلات نهادهای متعدد، آرام‌آرام استانداردهایی را که دهه‌ها برای آنها زحمت کشیده‌ایم تضعیف می‌کند.

او با تأکید بر اینکه «کیفیت پزشکی خط قرمز سلامت مردم است» پیشنهاد کرد: تا زمان تأمین زیرساخت‌های لازم، ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی به سال ۱۴۰۰ برگردد و تعیین ظرفیت متناسب با امکانات واقعی، به اختیار کارشناسی وزارت بهداشت محول شود.

این تصمیم نه اعتبار مالی می‌خواهد و نه زمان؛ فقط و فقط تصمیم قاطع و شجاعانه رئیس‌جمهور را می‌خواهد.

او عنوان کرد: نظام سلامت قرن جدید را نمی‌توان با معماری حقوقی متعلق به دهه‌ها قبل اداره کرد.

نمی‌توان برای عصر هوش مصنوعی، سلامت دیجیتال، پزشکی پیشگیرانه، Multi-omics، ژن‌درمانی، سلول‌درمانی، مهندسی بافت و خدمات پلتفرمی، صرفاً با قواعدی حکمرانی کرد که برای جهان آنالوگ نوشته شده‌اند.

به بیان کرده رئیس‌زاده، آغاز بازآفرینی نظام حقوقی سلامت ایران می‌تواند یکی از ماندگارترین میراث‌های یک رئیس‌جمهور پزشک باشد.

«ناصرخسروی مجازی» در تلفن همراه مردم

مداخلات افراد فاقد صلاحیت، شبه‌علم و تبلیغات اغواکننده در فضای مجازی بهش دیگری از صحبت‌های رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی بود و بیان کرد: مداخلات افراد فاقد صلاحیت، شبه‌علم و تبلیغات اغواکننده، به‌ویژه در فضای مجازی، امروز به محل بازی با جان مردم و اعتبار علم پزشکی تبدیل شده است.

رئیس‌زاده با بیان اینکه شکل جدیدی از فعالیت‌های غیرمجاز سلامت در فضای مجازی شکل گرفته عنوان کرد: ناصرخسرو دیگر فقط یک خیابان نیست؛ ناصرخسروی مجازی امروز در تلفن همراه مردم شکل گرفته است.

تدوین و اجرای یک نظام جامع ملی برای پیشگیری و مقابله با مداخلات و تبلیغات غیرمجاز با محوریت وزارت بهداشت و مشارکت دستگاه‌های مسئول باید محقق شود.

از استقلال دارویی تا «قدرت دارویی»

این مسئول توان صنعت دارویی کشور در سال‌های تحریم و محدودیت‌های تجاری را یکی از نمونه‌های تاب‌آوری نظام سلامت دانست و بیان کرد: با وجود تحریم، محدودیت انتقال پول، آسیب به زنجیره تأمین و حتی حمله به زیرساخت‌های سلامت، داروی مورد نیاز مردم تأمین شده است.

او در ادامه افزود: این تاب‌آوری حاصل سال‌ها دانش، صنعت، مدیریت و تلاش دانشمندان و فعالان صنعت دارویی کشور در کنار تدابیر ارزشمند دولت بوده است.

رئیس‌زاده با اشاره به پیشرفت کشور در حوزه‌هایی مانند ژن‌درمانی و سلول‌درمانی بیان کرد: چالش اصلی در بسیاری از این حوزه‌ها دیگر فقدان علم و تکنیک نیست؛ سرمایه است.

او پیشنهاد کرد که دولت با تضمین‌های هوشمند، مشوق‌های مالی و ایجاد مسیر امن سرمایه‌گذاری، بخشی از نقدینگی غیرمولد را به سمت صنایع دارویی و فناوری‌های نوین هدایت کند.

چون هدف بعدی ایران نباید فقط استقلال دارویی باشد؛ باید از استقلال دارویی به قدرت دارویی حرکت کنیم.

رئیس‌زاده، حکمرانی سلامت دیجیتال را یکی دیگر از مسائل نیازمند تصمیم فوری دانست و بیان کرد: حکمرانی سلامت دیجیتال هم یک ضرورت و هم یک اقتصاد بزرگ آینده است؛ اما این ظرفیت در کشاکش میان دستگاه‌ها، تنظیم‌گری‌های موازی و تصمیمات جزیره‌ای گرفتار شده است.

او با تأکید بر اینکه تولیت تخصصی سلامت دیجیتال باید با وزارت بهداشت باشد، اضافه کرد: البته وزارت بهداشت نیز باید بپذیرد که بخشی از ورود سایر دستگاه‌ها محصول یک دهه تعلل در تدوین قواعد این حوزه بوده است.

گردشگری سلامت بیش از بیمار خارجی به نظم داخلی نیاز دارد

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی، گردشگری سلامت را یکی از ظرفیت‌های بالفعل‌نشده اقتصاد سلامت ایران دانست و بیان کرد: کشور از پزشکان توانمند، بیمارستان‌های مجهز، مزیت قیمتی، موقعیت جغرافیایی مناسب و تقاضای جدی کشورهای منطقه برخوردار است.

او با اشاره به هدف‌گذاری برنامه هفتم برای گردشگری سلامت اشاره کرد: تعدد متولیان، بلاتکلیفی فرایندها، نبود چارچوب واحد و اصرار دولت بر تصدی‌گری، این فرصت را در معرض تبدیل شدن به نقطه ضعف قرار داده است.

گردشگری سلامت ایران بیش از بیمار خارجی به نظم داخلی نیاز دارد.

رئیس‌زاده خواستار نهایی و اجرایی شدن چارچوب جامع گردشگری سلامت و تقسیم کار دستگاه‌ها شد و بیان کرد: مهم‌تر از آن، دولت در گردشگری سلامت تنظیم‌گر و ناظر باشد نه متصدی.

میدان اجرا به بخش خصوصی توانمند سپرده شود.

کاهش تلفات جاده‌ای؛ یک پروژه ملی

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی همچنین راهکارهای نوین مالی برای حل بخشی از بدهی‌های دولت و بیمه‌ها، کاهش تلفات سوانح جاده‌ای عنوان کرد و بیان کرد: کاهش تلفات جاده‌ای باید به یک پروژه ملی با فرماندهی واحد، هدف کمی و پاسخگویی دستگاه‌ها تبدیل شود.

کشوری که سالانه چنین هزینه انسانی و اقتصادی سنگینی بابت تصادفات می‌پردازد، نمی‌تواند حل آن را صرفاً به یک دستگاه واگذار کند.

رئیس‌زاده افزایش سهم سلامت از تولید ناخالص داخلی و پرداخت به‌موقع مطالبات جامعه پزشکی و مراکز درمانی را دو مسئله اقتصادی مهم دانست و بیان کرد: مطابق سیاست‌ها و اسناد بالادستی نمی‌توان سهم سلامت را کوچک نگه داشت و از نظام سلامت انتظار عملکرد بهتر از کشورهای پیشرفته داشت.

او همچنین پیشنهاد کرد که مدت تأخیر در پرداخت مطالبات، به یکی از شاخص‌های رسمی ارزیابی بیمه‌های پایه و تکمیلی تبدیل و به صورت شفاف منتشر شود.

بیمه‌ای که حق بیمه را به‌موقع دریافت می‌کند، باید هزینه درمان مردم را نیز به‌موقع بپردازد.

باید هزینه حفظ سلامت مردم پرداخته شود

رئیس‌زاده در ادامه، افزایش سهم سلامت از تولید ناخالص داخلی و پرداخت به‌موقع مطالبات جامعه پزشکی و مراکز درمانی را دو مسئله اقتصادی مهم دانست.

او بیان کرد: مطابق سیاست‌ها و اسناد بالادستی نمی‌توان سهم سلامت را کوچک نگه داشت و از نظام سلامت انتظار عملکرد بهتر از کشورهای پیشرفته داشت.

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی همچنین پیشنهاد کرد مدت تأخیر در پرداخت مطالبات، به یکی از شاخص‌های رسمی ارزیابی بیمه‌های پایه و تکمیلی تبدیل و به صورت شفاف منتشر شود.

او تأکید کرد: بیمه‌ای که حق بیمه را به‌موقع دریافت می‌کند، باید هزینه درمان مردم را نیز به‌موقع بپردازد.

رئیس‌زاده با اشاره به تأکید رئیس‌جمهور بر پیشگیری و حفظ سلامت مردم، پزشکی خانواده و نظام ارجاع را از ابزارهای مهم تحقق این هدف دانست و بیان کرد: جامعه پزشکی از اصل این تحول حمایت می‌کند، اما نباید شتاب‌زدگی در اجرای آن رخ دهد.

به بیان کرده رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی، پزشکی خانواده نباید صرفاً با تعداد شهرها و افراد ثبت‌نام‌شده سنجیده شود، بلکه باید معیارهایی مانند تکمیل واقعی پرونده الکترونیک، تکمیل حلقه ارجاع، منابع پایدار، رضایت مردم و ارائه‌دهندگان خدمت و پیامدهای واقعی سلامت در ارزیابی آن لحاظ شود.

رئیس‌زاده خطاب به رئیس‌جمهور بیان کرد: جامعه پزشکی از شما انتظار ندارد همه مشکلات انباشته سلامت را در یک دوره حل کنید؛ اما از رئیس‌جمهوری که خود این نظام را از خانه بهداشت تا ریاست جمهوری زیسته است، انتظار دارد چند تصمیم بزرگ، شجاعانه و ماندگار بگیرد.